Koronavirüs (Coronavirus) nedir?

Genel Tanıtım

Wuhan Koronavirüsü (Coronavirus, Covid-19) Nedir?

İlk olarak Çin’in Wuhan bölgesinde, 2019 yılı Aralık ayının başında görülüp, bu bölgedeki yetkililer tarafından tanımlandığı için gayri resmi Wuhan koronavirüsü adıyla da bilinen yeni koronavirüsü solunum yolu enfeksiyonuna neden olan ve insandan insana geçebilen bulaşıcı bir virüstür.

Dünya Sağlık Örgütü (WHO)tarafından virüsün resmi adı Severe Acute Respiratory Syndrome SARS-CoV-2 (Şiddetli Akut Solunum Sendromu-Koronavirus-2) olarak belirlenmiştir. Dünya Sağlık Örgütü virüsün neden olduğu hastalığı tanımlamak için COVID-19 terimini kullanmaktadır. 

30 Ocak 2020’de CoViD-19, Dünya Sağlık Örgütü tarafından küresel bir sağlık acil durumu ilan edilmiştir. 11 Mart 2020 tarihinde ise virüs pandemik, yani küresel salgın hastalık olarak ilan edilmiştir.

Wuhan Koronavirüsü (Coronavirus, Covid-19) Nasıl Bulaşır?

Yapılan araştırmalar sonucunda virüsün tek zincirli RNA virüsü olan koronavirüs ailesinden olduğu görülmüştür. İlk vakalar bölgedeki büyük bir deniz ürünleri ve hayvan pazarı ile bağlantılı olduğu için virüsün hayvan kaynaklı olduğu düşünülmektedir.Wuhan koronavirüsünün bulaşma yollarının tamamı, hastalığın yeni olması nedeniyle kesin bilinmemektedir. Virüsün insandan insana damlacık yoluyla ve doğrudan temas ile geçebildiği bilinmektedir.

Virüs solunum sistemine yerleşmektedir.  Yapılan araştırmalar semptom göstermeden virüsü taşıyan, kuluçka dönemindeki kişilerin de bulaşıcı olduğunu göstermiştir. Ancak kuluçka döneminde yayılma virüsün en etkili yayılma gösterdiği dönem değildir.

Virüs hasta bireylerden öksürme, hapşırma yoluyla ortaya saçılan damlacıklarla ve hastaların solunum salgılarının temas ettiği yüzeylere dokunulmasından sonra ellerin göz, ağız, burun mukozası teması ile bulaşmaktadır.Coronavirusler (koronavirüs) genel olarak vücut dışı ortamda uzun süre varlığını sürdürme imkanı olmayan virüslerdir.

Yapılan araştırmalar COVID-19’un bulaşıcılık süresi ve dış ortama dayanma süresi hakkında henüz yeterli ve doğrulanabilir bilgiyi sağlamamıştır.

Wuhan Koronavirüsünden (Coronavirus, Covid-19) Nasıl Korunulur?

Koronavirüsün neden olduğu Covid-19 hastalığını önleyecek aşılar henüz geliştirilme aşamasında olduğu için hastalığı engellemenin en etkili yolu bu virüse maruz kalmaktan kaçınmaktır. Virüs esas olarak insandan insana yayıldığı için çok basit ancak önemli adımlar atılması hastalığı engelleme yolunda büyük adımlar atacaktır.Koronavirüsün engellemek için alınacak en önemli önlemlerden ilki elleri sık sık sabun ve suyla yıkamaktır. Özellikle halka açık bir yerdeyken burnunuzu sildikten, öksürdükten veya hapşırdıktan sonra elleri en az 20 saniye boyunca sabun ve suyla yıkamak gereklidir.

Eğer halihazırda  sabun ve su yoksa, en az yüzde 60 alkol içeren bir el dezenfektanı kullanmak gereklidir. Ellerin tamamını dezenfektan ile kaplamak ve dezenfektan kendiliğinden kuruyana kadar birbirine sürmek gereklidir. Gözlere, buruna ve ağıza yıkanmamış ellerle dokunmaktan kaçınılmalıdır.

Hasta olan kişilerle yakın temastan kaçınmak gereklidir. Bunun haricinde eğer çevrede koronavirüs (covid-19) hastalığı mevcutsa diğer insanlar ile en az bir metre, ideal olarak iki metre mesafe korumak önemlidir.

Bu durum özellikle hastalıktan daha ağır etkilenme riski yüksek olan insanlar için önemlidir. Yaşlı yetişkinlerle kalp, akciğer hastalığı veya diyabet gibi ciddi tıbbi rahatsızlıkları olan kişilerin COVID-19 hastalığından kaynaklı daha ciddi komplikasyonlar geliştirme riski daha yüksektir. 

Hasta olan kişilerin ilk yapması gereken tıbbi yardıma başvurmak durumu haricinde ev içinde kalarak dışarı çıkmamak ve bu sayede virüsün yayılmasını engellemek olmalıdır.

Bunun yanı sıra başkalarını korumak için öksürürken veya aksırırken ağız ve burun mendille örtülmelidir. Bu mendil kullanıldıktan hemen sonra çöpe atılmalıdır. Yine öksürmeden sonra elleri en az 20 saniye boyunca sabun ve suyla yıkamak veya en az % 60 alkol içeren bir dezenfektan ile temizlemek gereklidir. Mendilin bulunamadığı durumlarda öksürme ve hapşırma esnasında ağız ve burun kol içi ile kapatılmalıdır.

Üst solunum yolu enfeksiyonu bulguları olan kişilerin başkalarının yanındayken, aynı odada veya araçtayken ve bir sağlık personelinin yanına girmeden önce yüz maskesi takması gereklidir. 

Yüz maskeleri hasta olan kişiler için önemlidir. Eğer hasta değillerse ve hasta kişilerin tıbbi bakımından mesul değillerse sağlıklı kişilerin yüz maskesi takması gerekli değildir. 

Dokunulan yüzeyler her gün temizlenmeli ve dezenfekte edilmelidir. Bu yüzeyler arasında örnek olarak masalar, kapı kolları, düğmeler, tezgahlar, kulplar,   telefonlar, klavyeler, tuvaletler, musluklar ve lavabolar bulunmaktadır.

Bu yüzeyler kirliyse önce su, sabun ve deterjan ile temizlenmeli, ardından dezenfekte edilmelidir. Yüzeyleri temizlemek için yüzeye uygun dezenfektan kullanılmalıdır. Bunun için ev tipi çamaşır suyunu seyrelterek kullanmak ya da alkol bazlı dezenfektan kullanmak mümkündür.

Temizlikte kullanmak üzere 1 ölçü çamaşır suyunun 99 ölçü su ile seyreltilmesi yeterlidir. Kullanılan çamaşır suyunun son kullanma tarihinin geçmediğinden emin olunmalıdır.

Tarihi geçmemiş çamaşır suları koronavirüs (covid-19) hastalığına karşı yeterli olacaktır. Ev tipi çamaşır suları amonyak veya başka temizleyiciler ile asla karıştırılmamalıdır.

Alkol ile temizlik için en az yüzde 70 alkol içeren bir çözelti kullanılmalıdır. 

Belirtiler

Koronavirüs enfeksiyonu belirtileri arasında aynı zamanda solunum zorlukları, ateş, öksürük, nefes darlığı ve solunum güçlüğü bulunur. Daha ağır vakalarda enfeksiyon zatürreye, ağır akut solunum sendromuna, böbrek yetmezliğine ve hatta ölüme neden olabilir.

Bütün virüs türleri gibi zaman içinde sürekli evrimleşen koronavirüsler 2002 senesinden itibaren grip benzeri semptomlar gösteren daha ciddi sağlık sorunlarına neden olmaya başlamıştır.

Koronavirüsler hayvanlar ve insanlar arasında bulaşma riski taşıyan, yani zoonik virüslerdir. Geçmişte MERS adıyla bilinen Orta Doğu Solunum Sendromu’nun develerden, SARS adıyla bilinen Şiddetli Akut Solunum Sendromu’nun da misk kedilerinden insana geçtiği düşünülmektedir. Ancak günümüzde görülen koronavirüs COVID-19’un hayvanlardan insanlara geçtiğine dair bir kanıt yoktur.

Koronavirüs enfeksiyonlarının yayılmasını önlemek için standart öneriler arasında düzenli olarak alkollü el dezenfektanları veya su-sabunla el yıkanması ve temizliği, öksürme ve hapşırma sırasında ağız ve burnun mendil veya dirsek içi ile kapatılması, bu semptomları gösteren kişilerle yakınlaşmaktan kaçınılması yer alır. Kullanılan mendilin derhal çöpe atılması gereklidir. Kullanılan mendilin derhal çöpe atılması gereklidir.

Koronavirüs vakalarının görüldüğü yerlerde canlı hayvan pazarlarından uzak durulması tavsiye edilir.

Tedavi Yöntemleri

SARS-CoV-2 Akut Solunum Yolu Hastalığı için şu anda belirli bir kesin tedavi yolu mevcut değildir. Gerçekleştirilen tedavi ateş, kuru öksürük ve nefes darlığı gibi belirtilerin hafifletilmesine odaklanır.

Mevcut zatürre tedavilerinin, bu hastalık için etkin olup olmadığı yönünde araştırmalar sürmektedir. Hastalık virüs temelli olduğu için antibiyotikler etkili değildir.Koronavirüs (COVID-19) hastalığının teşhis edilmesinin ardından hastalığın belirtilerini kontrol etmek için doktor kontrolünde ağrı kesici ve ateş düşürücü ilaçlar kullanılabilir.

Hasta bireyin bulunduğu odaların neminin dengelenmesi, çay gibi sıcak içeceklerin tüketilmesi ile ılık duşlar boğaz ağrısı ve/veya öksürüğün hafiflemesine yardımcı olacaktır.

Bol sıvı tüketmek, dinlenmek ve düzenli uyku hastalığın belirtilerinin hafiflemesi için önemlidir. Ancak hastalığın belirtileri normal soğuk algınlığı sürecinden daha ağır seyretmeye başlarsa mutlaka uzman bir doktora başvurmak gereklidir.Wuhan Koronavirüsünün Çin tarafından yayınlanan genomu temel alınarak bir aşı oluşturulması çalışmalarına uluslararası düzeyde başlanmıştır. ABD, Avustralya, Çin, İngiltere ve Kanada’da çeşitli üniversiteler ile özel kuruluşlar klinik testlere başlama aşamasına gelmiştir.

CoVID-19*MERS-CoVSARS-CoV
Demografik
Tespit tarihiAralık 2019Haziran 2012Kasım 2002
Tespit yeriVuhan, ÇinCidde, Suudi ArabistanGuangdong, Çin
Yaş ortalaması495639.9
Yaş aralığı0–7614–941–91
Erkek:kadın oranı2.7:13.3:11:1.25
Tespit edilmiş vaka169,15224948096
Vaka ölüm oranı25† (2.9%)858 (37%)744 (10%)
Sağlık çalışanları16‡9.8%23.1%
Semptomlar
Ateş40 (98%)98%99–100%
Kuru öksürük31 (76%)47%29–75%
Dispne22 (55%)72%40–42%
İshal1 (3%)26%20–25%
Boğaz ağrısı021%13–25%
Mekanik ventilasyon9.8%80%14–20%
*: Semptomlar ilk 41 hastayı içerir. : 23 Ocak 2020 tarihli bilgi.: 21 Ocak 2020; diğer bilgiler de 21 Ocak 2020.
You might also like

More Similar Posts

Menü
Yandex.Metrica